Các bài viết cũ

Tiếng ồn của tàu làm cá voi “đau đầu”


Tiếng ồn của tàu làm cá voi “đau đầu”

Tiếng vo ve phát ra từ động cơ của những con tàu thương mại dọc theo các tuyến đường biển không chỉ làm thay đổi hành vi của cá voi mà còn ảnh hưởng đến các loài động vật có vú khổng lồ khác dưới nước. Tiếng ồn ảnh hưởng đến bộ não của chúng gây căng thẳng và khó chịu, một nghiên cứu mới cho biết.
Các nhà nghiên cứu cho biết những phát hiện đầu tiên bắt nguồn từ cuộc tấn công tòa tháp đôi ở New York, Mỹ vào 11/09/2001, một sự kiện tưởng như không ảnh hưởng gì đến đời sống của động vật dưới nước. Họ giải thích thảm họa đã làm giao thông hàng hải giảm đột ngột và tác động đến mức độ ô nhiễm âm thanh dưới biển.
Trong 50 năm qua, tiếng ồn do tàu quân sự, tàu chở hàng hay thiết bị thăm dò dầu khí với mức decibel (đơn vị tính áp suất và cường độ âm thanh) cao đang tăng dần về cường độ và phạm vi.
Loại cá voi tấm sừng hàm liên lạc nhau ở bước sóng tần số thấp từ 20Hz đến 200Hz. Một số loài khác thích nghi bằng cách phát ra tín hiệu âm thanh to hơn và thường xuyên hơn.
Mùa hè trước sự kiện 9/11, chuyên gia Rolland Rosalind tại hồ cá New England Aquarium, Boston đã tiến hành nghiên cứu trên cá voi đầu bò ở Bắc Đại Tây Dương. Ông nuôi và theo dõi một số cá con ở vịn Fundy, Canada.
Từ 2001 đến 2005, các nhà khoa học đã sử dụng những con chó nghiệp vụ để tìm phân cá voi, trôi nổi trên mặt nước. Họ thu thập các mẫu trong khoảng thời gian 6 tuần trong một năm.
Các nhà khoa học phát hiện hoóc môn liên quan đến hóa chất glucocorticoids, phản ánh mức độ căng thẳng có thể thay đổi trong một ngày, vài ngày hoặc thậm chí vài giờ.
Khi mức độ tiếng ồn dưới nước giảm, các nhà nghiên cứu nhận ra đây là một cơ hội để điều tra xem: “Liệu ô nhiễm âm thanh có phải là nguyên nhân gây ra căng thẳng cho cá voi đầu bò không”?
Họ thấy rằng những thay đổi trong nồng độ hoóc môn phù hợp với tình trạng giao thông hàng hải giảm đột ngột trong khu vực.
“Chúng tôi cho rằng giảm lưu lượng tàu là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến số lượng cá voi”, theo nghiên cứu được xuất bản trên Proceeding of the Royal Society B.
Glucocorticoid được tiết ra khi loài vật gặp khủng hoảng do sự xâm lược của kẻ thù hoặc nạn đói, khô cạn nước. Ban đầu hoóc môn này nhanh chóng giúp động vật đối phó bằng cách sử dụng năng lượng dự trữ. Nhưng nếu hoóc môn này ở mức cao liên tục do căng thẳng trong thời gian dài, nó sẽ gây hại, dẫn đến chậm phát triển, suy yếu hệ thống miễn dịch và ảnh hưởng đến khả năng tái sản xuất ở hệ thống này.
Các nghiên cứu động vật trên cạn cho thấy căng thẳng mãn tính có thể do tiếng ồn từ xe trượt tuyết hay do các phương tiện tham gia giao thông đường bộ gây ra.
Cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương sinh sống và phát triển gần bờ nên chúng đang cực kỳ nguy cấp. Chúng bị đe dọa bởi các vụ va chạm tàu hay vướng mắc phải công cụ đánh cá, hai nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với các loài thú biển lớn.
“Ô nhiễm âm thanh do con người gây ra không rõ ràng. Nhưng chúng ta dễ dàng nhận thấy hậu quả tiêu cực của nó đối với sự phát triển số lượng cá voi ở vùng ven biển”, các chuyên gia kết luận.

Cá nhà táng mắc cạn tại Australia


Cá nhà táng mắc cạn tại Australia

Hơn 20 con cá nhà táng dạt vào một bờ biển của Australia và lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để cứu hai con còn sống.
Hai nhân viên cứu hộ xem xét xác của một con cá nhà táng trên bờ biển Ocean thuộc đảo Tasmania, Australia vào ngày 13/11. Ảnh: AFP.
AP đưa tin 22 con cá nhà táng – mỗi con có khối lượng tới hai tấn và chiều dài thân lên tới 12 m – dạt vào bãi biển Ocean, đảo Tasmania từ hôm 12/11 và đã chết. Sau đó bốn con khác dạt vào đảo. Các chuyên gia hải dương và nhân viên cứu hộ đã giúp hai con thoát nạn, song họ chưa thể làm điều tương tự với hai con kia. Nỗ lực của lực lượng cứu hộ bị cản trở bởi thời tiết xấu.
Chris Athur, quan chức phụ trách hoạt động cứu hộ động vật hoang dã trên đảo Tasmania, nói rằng những con cá nhà táng quá lớn nên lực lượng cứu hộ không thể kéo chúng ra vùng nước sâu. Thay vào đó họ phải áp dụng những biện pháp phức tạp hơn.
“Nhân viên cứu hộ buộc một lưới đặc biệt vào hai thuyền rồi tìm cách đưa lưới xuống phía dưới cơ thể cá nhà táng và nâng chúng lên. Biện pháp này có thể phát huy tác dụng đối với những con vật lớn”, Athur mô tả.
Nhưng lực lượng cứu hộ phải tạm dừng công việc tới tận hôm nay do biển động và gió lớn.
“Chúng tôi hy vọng điều kiện thời tiết sẽ thuận lợi hơn trong vài ngày tới. Những con cá nhà táng đã kiệt sức, song vây của chúng vẫn đập xuống nước. Thời tiết đang chống lại chúng tôi, song nếu chúng tôi xử lý đúng cách thì hai con cá có thể sống thêm vài ngày nữa”, Athur nói.
Hàng trăm cá voi dạt vào các bờ biển của Australia mỗi năm. Các vụ mắc cạn thường diễn ra vào mùa hè, khi cá voi di cư tới hoặc trở về từ Nam Cực. Giới khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân khiến chúng dạt vào bờ.
Cá nhà táng là loài lớn nhất trong phân bộ cá voi có răng. Chiều dài cơ thể của con đực trưởng thành có thể tới 15-18 m, còn trọng lượng từ 45 tới 70 tấn.

Ảnh đẹp động vật trong tuần


Ảnh đẹp động vật trong tuần

Sư tử lộn ngược trên không để tránh đòn, bầy khỉ trong hốc cây, hàng nghìn con linh dương vượt sông là những hình ảnh đẹp về động vật trong tuần.
Chú sư tử con lộn nhào trên không để tránh cú tát của con sư tử cái lớn hơn trong khu bảo tồn Masai Mara của Kenya. Ảnh: Solent News.
Hai con chim hải âu rụt cổ đánh nhau trên một đảo thuộc quần đảo Farne của Anh. Ảnh: Rex Features.
Gấu nâu bơi trong một dòng sông tại bang Alaska, Mỹ để bắt cá hồi. Ảnh: Barcroft.
Khoảng 5.000 nghìn con linh dương vượt sông Mara tại Tanzania trong chuyến di cư hàng năm của chúng. Đây là một trong những cuộc di cư lớn nhất của động vật trên hành tinh. Hàng năm khoảng 1,5 triệu con vật vượt sông Mara. Ảnh: Caters News.
Lợn mang tên Turopolje chạy trong chuồng tại vườn thú Zurich, Thụy Sỹ. Ảnh: EPA.
Một con cá voi mắc bệnh bạch tạng bơi cùng mẹ gần bờ vịnh Botany, Autralia. Ảnh: Rex Features.
Bốn con khỉ đêm chen chúc trong một hốc cây trong rừng Amazon thuộc địa phận Ecuador. Do kiếm ăn vào buổi tối, khỉ đêm sở hữu cặp mắt lớn để quan sát trong điều kiện ánh sáng yếu. Ảnh: Solent News.
Hai con hươu đực bước trên một đồng cỏ tại Anh vào lúc bình minh. Ảnh: Rex Features.
Hổ con nô đùa với mẹ trong vườn thú thành phố Zurich, Thụy Sỹ. Ảnh: EPA.
Con nai mẹ cố gắng bảo vệ đứa con bị ốm trước sự nhòm ngó của đàn chim kền kền trong khu bảo tồn Masai Mara tại Kenya. Ảnh: Rex Features.
Yêu động vật (theo vnexpress.net)

Phát hiện hóa thạch cá voi cổ nhất từ trước tới nay


Phát hiện hóa thạch cá voi cổ nhất từ trước tới nay

Một nhóm các nhà cổ sinh vật học Argentina và Thụy Điển vừa thông báo đã phát hiện tại Nam Cực hóa thạch của cá voi có niên đại 49,5 triệu năm về trước – đây là chứng tích cổ nhất của loài động vật có vú sống dưới nước này tìm được từ trước tới nay.
Hóa thạch mới được tìm thấy là phần hàm dài 60cm của con cá voi nặng 4-6 tấn thuộc họ Basilosauridae – hậu duệ của loài cá voi lưỡng cư Protocetidae (có bốn chân phát triển) và là thủy tổ của các loài cá voi và cá heo đương đại.
Hình ảnh mô phỏng loài cá voi cổ nhất từ trước đến nay. (Ảnh: AFP)
Nhóm nghiên cứu cho biết thông tin hữu ích đầu tiên từ phát hiện này là bằng chứng về tiến hóa, cho thấy loài cá voi lưỡng cư đã phát triển thành động vật sống hoàn toàn dưới nước sớm hơn nhiều so với tính toán của giới khoa học trước đây.
Hóa thạch này được tìm thấy tại đảo Marambio, gần biển Weddell, phía Bắc bán đảo Nam Cực. Khu vực này thuộc về 10% hiếm hoi diện tích có thể đào bới tại lục địa băng giá trên và đây là hóa thạch cá voi đầu tiên được tìm thấy trong vùng nghiên cứu này.
Trong 30 năm qua, Viện nghiên cứu Nam Cực Argentina đã tiến hành nhiều khảo sát khai quật tại khu vực này và từng phát hiện hóa thạch của nhiều loài khủng long, cá, chim cánh cụt khổng lồ, rùa và động vật biển có xương sống; điều này chứng tỏ cách đây hàng chục triệu năm, vùng đất băng giá khắc nghiệt này từng có điều kiện sống khá lý tưởng và có độ đa dạng sinh học cao.
Phần hàm cá voi hóa thạch mới được tìm thấy sẽ được khôi phục và phân tích tại Trung tâm Nghiên cứu Patagonia, thành phố hải cảng Puerto de Madryn, phía Nam Argentina.
Yêu động vật (Theo Eluniverso, Vietnamplus)

Anh: Cá voi khổng lồ rơi từ trên trời xuống?


Anh: Cá voi khổng lồ rơi từ trên trời xuống?

Một con cá voi nằm cách bờ 800 mét
Con cá voi chết nằm trên cỏ cách biển khoảng 800 mét (Thời báo Đại Kỷ Nguyên)
Một con cá voi tấm sừng đã chết được tìm thấy trên một đồng cỏ tại Yorkshire vào tuần này, cách bờ biển khoảng 800 mét.
Tờ The Telegraph cho hay các chuyên gia tin chắc rằng nó là một con cá voi cái thuộc họ sei quý hiếm. Con cá voi này dài khoảng 10 mét.
Người ta cho rằng nó đã bị mắc kẹt trong vùng nước nông gần đó. Andy Gibson thuộc trung tâm Bảo vệ động vật hoang dã Yorkshire phát biểu trên tờ Telegraph rằng chỉ có ba trường hợp mắc cạn của loài cá này trên vùng biển Anh trong hai thập kỷ qua.
“Thật là buồn… Nó bị mắc kẹt ở vùng nước nông khoảng 1,2 m đến 1,6 m và chạm phải đáy biển.”
“Khi nó bị mắc kẹt trong tình trạng đó, nó nghiêng mình sang một bên và có thể bịt mất lỗ thở”.
Tuy nhiên, làm thế nào con cá voi này lại nằm ở một nơi cách xa biển đến vậy vẫn còn là một điều bí ẩn.
Kirsten Smith, thuộc trung tâm Bảo vệ động vật hoang dã Yorkshire, cho biết khu vực này là một đầm nước mặn, thông với biển.
“Khi thủy triều dâng cao con cá có thể đã bị đánh dạt vào đầm nước mặn và tiếp tục bị đẩy xa hơn vào bờ, và khi thủy triều xuống nó đã bị mắc kẹt lại ở đó”, bà cho biết thêm.
Tuy nhiên, việc con cá voi nặng vài tấn này được tìm thấy nằm ở giữa thảm thực vật làm cho người ta thật khó có thể hiểu được làm thế nào mà một vùng nước nông như vậy lại có thể mang nó vào bờ xa đến thế.
Nếu có người vận chuyển con cá voi này tới đó thì họ phải dùng xe tải, và phải có dấu vết để lại. Cũng không có động cơ nào để làm việc này, trừ phi người đó muốn lấy thịt hoặc để làm ra một trò đùa.
Một cách giải thích khác là con cá voi này đã bị hút lên bởi một hiện tượng thời tiết kỳ quái giống như vòi rồng và sau đó bị cuốn vào đất liền. Tuy nhiên, nếu thế cần phải có một lượng nước rất lớn và phải có bằng chứng về những tác động của thời tiết và nước lên khu đất xung quanh.
Yêu động vật (Theo The Epoch Times)

Ứng xử với cá thiêng: tín ngưỡng thắng khoa học?


Ứng xử với cá thiêng: tín ngưỡng thắng khoa học?

Gần đây, có khá nhiều trường hợp sinh vật biển quý hiếm trôi dạt vào bờ biển miền Trung, trong đó có loài cá theo quan niệm của ngư dân là cá thiêng: cá voi (cá ông), cá heo. Hầu hết chúng đều chết sau đó, vì chỉ có dân địa phương hì hục cúng bái chứ không thấy sự tiếp sức của các nhà khoa học và giới hữu quan.
Mới đây nhất, trưa 27.8, người dân Quy Nhơn phát hiện một con cá heo cái màu đen, dài 1,5m, nặng trên 40kg, trôi dạt vào bờ biển trong tình trạng bị thương. “Cô” cá được để trên ban thờ hương án, có người làm lễ chủ trì hương khói, tụng kinh, xung quanh có cờ, lọng treo hai bên, và có người giữ cho “cô” không quẫy rớt.
Sau những nỗ lực thả về biển thất bại, “cô” cá được tế sống trong tình trạng phía dưới vi ở khu vực bụng có dấu hiệu bị thương, hai mắt cá heo chảy nhiều nước, lỗ mang trên đầu vẫn còn thở và thi thoảng cá heo vẫn quẫy đạp. Rất đông người dân đã đến xem và thắp hương vái tạ. Người dân đã ứng xử đúng với tín ngưỡng tâm linh của họ.
Thế nhưng, về khoa học lại phản ánh sự “hụt hơi” của các cơ quan hữu trách các cấp khi chưa có sự ứng xử tích cực hơn với những sinh vật quý. Để cứu sống cá, cần có sự xuất hiện và tiếp sức của những nhà khoa học hữu quan, tuy nhiên như bộc bạch của một chuyên gia bảo tồn, “những trung tâm cứu hộ rất ít, hoạt động giải cứu động vật hoang dã cũng đang nhờ vào sự hợp tác của các tổ chức phi chính phủ”.
Ông Chu Anh Khánh, cán bộ viện Hải dương học Nha Trang cho rằng, chuyện những loài cá quý như cá voi, cá heo, hải cẩu… trôi dạt vào biển miền Trung không có gì bất thường cả, mà do chúng tách đàn, trôi lạc theo dòng hải lưu, bị bệnh hoặc bị thương. Nếu con vật còn sống, cần lập tức đưa con vật trở ra khơi. Nếu con vật bị thương, phải cứu hộ ngay.
Còn khi sinh vật biển đã chết và được thờ cúng, không thể bài xích hay ngăn cấm tín ngưỡng dân gian nhưng cần phải giúp người dân có cái nhìn khoa học hơn.
Với những loài cá lớn như cá voi, sau khi ngư dân cúng bái, cần nhanh chóng chôn cất để không ảnh hưởng đến môi trường. Ông Khánh cho biết một số ngư dân còn giữ những tập tục lạc hậu như thấm khăn mặt vào chất dịch chảy ra từ xác cá đang thối rữa, vắt vào lọ để làm thuốc chữa mụt nhọt!
Chuyện “có kiêng có lành” không chỉ khu biệt riêng nghề đi biển. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không thể để mặc ngư dân trơ trọi với lòng tin vào sự phù hộ của các thế lực siêu nhiên theo tín ngưỡng cổ truyền của họ, trong lúc bất trắc biển khơi đang ngày càng khó lường.
Yêu động vật (Theo SGTT.VN)